Publicaties

In de praktijk lijken maatschappelijke verantwoordelijkheid en politieke verantwoordelijkheid vaak op gespannen voet te staan. De politieke waan van de dag, verkokerd beleid, waterige compromissen en ideologische stokpaardjes corresponderen niet altijd met wat in de samenleving als reële problemen worden ervaren. Aan de andere kant passen het ongeduld en de torenhoge verwachtingen vanuit de samenleving richting overheid niet bij het nu eenmaal complexe karakter van politiek-bestuurlijke besluitvorming. Toch is slechts sprake van een schijnbare tegenstelling tussen politieke en publieke verantwoordelijkheid, want beide hebben tegelijkertijd hun waarde en kunnen niet zonder elkaar. Politieke sturing is vaak hard nodig om maatschappelijke problemen effectief te lijf te kunnen gaan en andersom zijn krachtige signalen vanuit de samenleving nodig om de politiek scherp te houden.

De bijdragen in deze bundel laten aan de hand van concrete voorbeelden zien hoe in de uitvoeringspraktijk van alledag de paradoxale relatie tussen politieke sturing en maatschappelijke verankering vorm krijgt. Hierbij passeert een breed scala aan beleidsterreinen de revue, waaronder jeugdzorg, sociale zekerheid, politie, reclassering, ziekenhuizen, verzorging, verpleging, huisvesting en wijkbeheer. Het boek biedt een omvattend beeld van de huidige stand van zaken in de praktijk van politieke en publieke verantwoordelijkheden, waarbij de vraag centraal staat hoe deze verantwoordelijkheden zo goed mogelijk met elkaar kunnen worden verbonden.

Ontwikkelingen in de Zorgmarkt, een Strategische Analyse
Auteurs: Theo Poiesz en Jo Caris
Uitgever: Kluwer
Jaar van uitgave: 2010
ISBN: 978-90-13-06940-2

Diverse politieke partijen doen uitspraken over marktwerking in de zorg zonder duidelijk te maken wat ze hieronder verstaan. Hoogleraar Health Care Marketing Theo Poiesz en Jo Caris, verbonden aan TiasNimbas Business School, maken in hun boek duidelijk dat dit verouderd denken is. ‘Krampachtig vasthouden aan verouderde aannames over de zorg, vertroebelt niet alleen het politieke debat, maar kan ook schadelijk zijn voor de kwaliteit van het Nederlandse zorgstelsel’, stelt Poiesz. Volgens de auteurs is de aanname niet terecht dat zorg een afgebakend terrein is, waarin je sec kunt zeggen dat marktwerking nergens werkt. Zorg is zeer breed: van openhartoperaties tot cosmetische ingrepen. Caris: ‘Die kun je niet op één hoop gooien. Je moet gefragmenteerd naar delen van de zorg kijken. Zorg is tegenwoordig ook verweven met horeca, woningbouwcorporaties, vastgoedontwikkeling en onderwijs.’ En dus kun je niet binair stellen, als waren het nullen en enen, dat markwerking goed of slecht is. Poiesz: ‘Kijk ook naar het buitenland. Zorg overschrijdt steeds vaker landsgrenzen. In internationaal perspectief is marktwerking volstrekt normaal. Dat soort ontwikkelingen mag je niet negeren.’ De zorg is de laatste jaren wezenlijk veranderd en dus moet je er ook anders naar kijken, is de boodschap uit ‘Ontwikkelingen in de zorgmarkt, een strategische analyse’.


Handboek Coöperatie
Onder redactie van prof.dr.mr. Ruud Galle
Jaar van uitgave: 2011
Convoy Uitgevers te Dordrecht, 1138 p. € 95,00
ISBN: 978 90 79564 22 4

Het Handboek is verkrijgbaar in iedere (internet) boekhandel. Voor bestellingen van meer dan 10 exemplaren, graag contact opnemen met de uitgever: Convoy Uitgevers, Marcel Mathijssen, tel: +31 78 645 23 98 of per e-mail: m.mathijssen@convoy.nl

Het aantal coöperaties in Nederland groeit snel. De coöperatie wordt meer en meer (h)erkend als een eigentijdse, transparante, duurzame en democratisch gecontroleerde onderneming. Vroeger kwam deze ondernemingsvorm vooral voor in de land- en tuinbouw en in de bank- en verzekeringssector. Nu groeit het aantal coöperaties in alle sectoren van de economie, zowel ondernemers- als consumentencoöperaties. Ook op het grensvlak van het publieke en private domein - zoals in zorg, onderwijs, energie en publieke dienstverlening - kiezen samenwerkingspartners vaker voor de coöperatieve aanpak.

In de wetenschap en het politieke debat over een meer duurzame economische orde, krijgt de coöperatieve wijze van ondernemen steeds vaker de aandacht. Het past bij het streven naar een meer participatieve samenleving, een samenleving waarbij direct betrokkenen medeverantwoordelijkheid nemen voor de blijvende beschikbaarheid van producten en diensten.

Dit Handboek - bestemd voor praktijk en onderwijs - verschaft op inventariserende wijze inzicht in het actuele denken over de coöperatieve ondernemingsvorm. Auteurs van verschillende disciplines behandelen uiteenlopende aspecten die na een inleidend hoofdstuk zijn gegroepeerd rondom acht thema’s, waarna bij wijze van illustratie 13 coöperatieve ondernemingen worden beschreven:

• Governance; bestuur en toezicht
• Financiële onderwerpen en rapportage
• Communicatie en marketing
• Strategie en management
• Juridische onderwerpen
• Fiscale onderwerpen
• Maatschappelijke verantwoordelijkheid en zelfregulering
• De internationale coöperatie
• Voorbeelden van coöperatieve ondernemingen

Verbinding verbroken. Actief sturen op de legitimiteit van een maatschappelijke onderneming
Auteurs: Philippe Sprenger, Leanne Schoormans, Theo Camps
Jaar van uitgave: 2011
Uitgever: Berenschot

Maatschappelijke ondernemingen werken in een complexe omgeving. Ze hebben te maken met vele stakeholders, allen met hun eigen wensen en verwachtingen ten aanzien van het presteren van de maatschappelijke onderneming. Dat betekent voor bestuurders continu zoeken naar draagvlak voor keuzes. Lastig genoeg, want alle stakeholders tevreden stellen is simpelweg onmogelijk. Daar komt bij dat er steeds minder valt te kiezen, want de financiële middelen nemen af.
Woningcorporaties bevinden zich wat die problematiek betreft in de kopgroep. Juist in deze sector neemt de financiële spankracht snel af en blijven de verwachtingen onverminderd hoog. Bestuurders en toezichthouders staan voor de schone taak om in deze context ervoor te zorgen dat hun corporatie de juiste keuzes maakt. Of, in andere woorden: dat de legitimiteit van de corporatie in stand blijft. Dit boek spitst zich toe op deze sector, zonder het brede perspectief van de maatschappelijke onderneming uit het oog te verliezen. Die legitimiteit, of liever het gebrek daaraan - ‘vervreemding van de achterban’ - manifesteert zich op onverwachte momenten maar verdwijnt ook net zo gemakkelijk weer. Dit boek ontrafelt, aan de hand van concrete voorbeelden uit de praktijk, legitimiteit en geeft de handvatten om erop te sturen.
Over de auteurs:
Philippe Sprenger, Leanne Schoormans en Theo Camps zijn experts op het gebied van de maatschappelijke onderneming. Op basis van hun onderzoek en langjarige managementadvies-ervaring adviseren zij bestuurders en directeuren van maatschappelijke ondernemingen bij vraagstukken over sturing , legitimiteit en verantwoording.